حصار ارمني - برج هاي آرامگاهي خرقان

 حصار ارمني - برج هاي آرامگاهي خرقان

عنوان : ماجراجويانه، بك پك، هيچهايك با خودروهاي بين راهي از دو مسير متفاوت
تاريخ : دي نود و پنج

لينك كانال تلگرام وبلاگ سفر به ديگر سو

انگیزه این سفر، استاد گرامی آقای حاج حیدری بودند که با تشبیه هنرمندانه از برج های دوقلوی خرقان در کلاس معماری ایران و جهان، جرقه های اولیه کنجکاوی ذهنم برای یک سفر یک روزه برای دیدن این برجهای تاریخی را ایجاد کرد. صبح آدینه ی زمستانی به سبک سفرهای ارزان دوستانه با آقا محسن از پل حصارک کرج، شوتینگ و هیچ هایکینگ را شروع کردیم. برای ما تجربه ی سفرهای متفاوت یک ارزش به حساب می آید. برخی هیچ هایکینگ را مفت سواری و برخی هم مرامی سواری به شمار می آورند ولی برای ما بیشتر ایجاد ارتباط و تعامل و همراهی با کسانی که هیچ شناختی با آنها نداشته و در همین مسیر کوتاه فرصت آشنایی با آنها را پیدا کرده ایم و از یک گپ و گفت دوستانه تا مقصد، از مسیر لذت می بریم و دوستان بیشماری پیدا می کنیم.

سکانس اول

تصور کنید در یک ماشین، ساکت و خنثی نشسته اید و مقصد را معین کرده اید و سر قیمت با راننده هم چانه زده اید و مجبورید به آهنگ های انتخابی با سلیقه راننده گوش کنید و از پنجره اتومبیل به بیرون خیره شوید و یا با گوشی و تبلت بازی کنید و مسیر برایتان طولانی شود و وقتی رسیدید، در را محکم ببندید و به راهتان ادامه دهید.

کات...

سکانس دوم

تصور کنید با یک راننده همراه شده اید و مقصد را مشخص نکرده اید و صحبتی هم از کرایه به میان نیاورده اید (البته اگر راننده درخواست هزینه سفر کرد منصفانه و محترمانه باید بپردازید، اما می توانید درباره روش سفرتان با آنها صحبت کنید تا سوء تفاهمی پیش نیاید و یا خدای نکرده مفهوم سوء استفاده تعبیر نشود)، ضبط ماشین خاموش است و گرم صحبت و آشنایی و دوستی با راننده اید. آنها بخشی از سفر شما می شوند و مسیر چنان کوتاه می شود که وقتی از هم می خواهید جدا شوید برای هم آرزوی موفقیت و بهروزی می کنید و بهتر آنکه هدیه ای هم هرچند کوچک با خود همراه داشته باشید تا در زمان خداحافظی به عنوان یادگاری و قدردانی به راننده بدهید. راننده پیاده می شود و یکدیگر را در آغوش می گیرید و برای یادبود عکسی هم با هم می اندازید و به راهتان ادامه می دهید.

شما کدام را می پسندید؟

چند عكس از روش سفر

تاكستان و نماد انگور

 پمپ بنزين

مسير رفت

***

 از كرج تا دو راهي رشت- زنجان : با يك تيبا سفيد – آقاي محمدي – رايگان

آقاي محمدي : جواني خوش مشرب و دوست داشتني و همراهشان گرم و صميمي

صحبت : از روش سفر و گفتگويي پيرامون فرهنگ سفر

***

از دوراهي تا تاكستان : با يك تريلي ماك قرمز - آقای دهقان – رايگان

آقاي دهقان : مردي جاافتاده و مهربان با آن لبخند شيرين از ديدن ما خوشحال شده بود و با گرمي ما را به تريلي خودش دعوت كرد، راننده اي كه 20 سال در جاده با ماك رانندگي مي كرد

صحبت : از فرزندان و زندگي اش، درآمد و مسيرهايي كه اين همه سال رانندگي كرده بود

از تاكستان تا رادكان : با يك پژو خاكستري - آقای خدابنده – رايگان

آقاي خدابنده : مردي ميان سال و با اطلاعات

صحبت : از تاكستان ها و تپه ها و باغ هاي گردو و صادرات آنها به كشورهاي همسايه، معيشت و وابستگي مردم آن منطقه به كشاورزي، جاذبه هاي ديدني منطقه

***

 از رادكان تا آبگرم : با يك پرايد نقره اي - آقای جعفری – 10.000 تومان

آقاي جعفري : جواني با يك فرزند كه عكسش را روي داشبورد چسبانده بود و اسمش را پشت شيشه ماشين هم چسبانده بود، لبخند مي زد اما مايل به صحبت كردن نبود و در انتهاي مسير درخواست هزينه كرد و ما هم با كمي تخفيف پرداخت كرديم

صحبت : به سوالات آقامحسن جواب هاي يك كلمه اي بله و خير مي داد

***

از آبگرم تا حصار : با يك نيسان آبي - سید ناصر – رايگان

آقا ناصر : جواني زحمت كش و خوشرو و خوش بيان كه آهنگ هاي تركيه اي گوش مي داد و تعامل خوبي ايجاد مي كرد

صحبت : از زندگي اش و روش كسب درآمدش و اينكه بارشان كاه است و از روستاي حصار ارمني گفت و برج ها، از زلزله و خرابي ها به وجود آمده در روستا، بعد از جدا شدن هم كلي تعارف كرد كه ناهار را با هم صرف كنيم

روستا سرد و برفي بود و از دور برج هاي خرقان پيدا

این برج‌ها در یک کیلومتری روستای حصار ارمنی (حصار ولي عصر) ـ از توابع خرقان غربی و در ۳۲ کیلومتری جاده قزوین ـ همدان قرار دارند. برج‌های خرقان در محوطه وسیعی به فاصله کمی از یکدیگر قرار گرفته‌‏اند و از بسیاری جهات با هم شباهت دارند؛ اما برج شرقی، قدیمی‌‏تر از برج غربی است.

برج هاي خرقان براي دوران سلجوقيان هستند

بيش از پنجاه طرح آجري زيبا يكي از شاهكارهاي معماري در ايران است

نخستين گنيد دوپوسته هم براي اين برج هاست

آرامگاه دو تن از بزرگان دوره سلجوقی" ابوسعید بیجار پسرسعد و ابومنصور ایلتای پسر تکین"

فاصله برج ها از هم 29 متر

نمای خارجی بنای برج، به تمامی از آجرهای تزئینی است. وجود همین نمای آجری است که منظره برج را به صورت یکی از زیباترین و چشم‏گیرترین آثار معماری قرن پنجم ایران درآورده است. این تزئینات، روی ساقه گنبد و ضلع‏‌های هشت‏گانه صورت گرفته است. قاب‌‏سازی‏‌های تزئینی داخل طاق‏‌نماهای ضلع‏‌های هشت‏گانه هر یک دارای طرح و نقش خاصی هستند که هیچ‏یک با دیگری یکسان نیست. تنها در سه ضلع بنا، طرز چینش به صورت برجسته‌‏ای انجام گرفته است. این شیوه کار، با نقشی که برای اجرا انتخاب گردیده است نیز انطباق دارد. ضلع سردرِ ورودی برج، دارای تزئین بیشتری است. در این محل، تزئینات خاصی که عبارت از کتیبه‌ه‏ای دو خطی است، وجود دارد. مضمون دو خط کتیبه مزبور عبارت است از: «به تاریخ سنه ستین و اربعمائه(۴۶۰) عمل محمدبن مکرالزنجانی القبه » 

این برج در سال 460 هجری قمری ساخته شده و نخستین بنا با گنبد دو پوش غیر مخروطی در معماری اسلامی است.

ترکیب و تنظیم طرح های مختلف در این دو بنا که به سی نقش بالغ می شود و اوج هنر آجر کاری به شمارمی آید همانند هنری که در طرح ریزی متناسب هیئت کلی بنا به کار رفته قابل ستایش است.

درب اين برج بسته بود، شنيده بودم پيرمردي در روستا كليد اين برج را دارد كه ما پيدايش نكرديم محرابي در اين بنا هست كه فقط از ميان ميله هاي درب فلزي از آن عكسي گرفتم.

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

بنای برج غربی از نظر طرح و نقشه به بنای قدیمی‏‌تر بسیار شباهت دارد. نقشه آن نیز هشت‌ضلعی است و در گوشه‏‌ها، ستون‏‌های مدور کار گذاشته شده است. در این اثر، ارتفاع ستون‏‌ها کمی بیش‏تر از اثر قبلی است و تا روی ساقه گنبد ادامه یافته است و چنین می‌‏نماید که به یک کلاهکِ گنبدی شکل ختم می‏‌شده‏‌اند. در این بنا، معمار به جای دو راه‏‌پله مارپیچی، یک راه ‏پله ساخته است. بالای ستونی که راه‏‌پله مارپیچی درون آن ساخته شده است، پنجره‏ای مستطیل شکل با قوس جناغی در پوشش خارجی گنبد قرار دارد تا نور لازم را در مسیر راه‌‏پله تأمین سازد.

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

كتيبه ي آجري

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

مرمت و حفاظت...!

يكي از برج ها حدود 55 سانتی متر از ارتفاع بیشتری برخوردار است و کشیده تر به نظر می رسد.

تزئين هاي آجري برج هاي خرقان

برج هاي آرامگاهي خرقان

در این برج، معمار ضمن رعایت ابعاد برج قبلی، حدود ۵۵ سانتی‏متر به ارتفاع آن افزوده تا حالت کشیده‌‏تری به بنا ببخشد.  

برای رسیدن به راه‌‏پله‌‏ها باید از در مستطیل شکل کوتاهی داخل اتاق مقبره گذشت. تعداد پله‌های هر راه پله ۲۲ عدد است. با توجه به ویژگی‏‌های تاریخی بنای برج، می‌توان گفت که در میان گنبدهای دوپوسته‌‏ای که پوسته دوم آن‏‌ها مخروطی شکل نیست، این بنا نخستین گنبد دو پوسته قرن پنجم هجری به شمار می‌‏رود.

وقتي من و محسن از پله ها بالا مي رفتيم خيلي تنگ بود و فقط يك نفري، آن هم به صورت مارپيچ بايد خودمان را بالا مي كشيديم. سخت بود اما نفس گير و هيجان انگيز.

نماي گنبد از داخل

غذاي ما تركيب از تن ماهي و لوبيا و قارچ بود

چند عكس از نمايي ديگر

بدرود

اينجا برج هاي خرقان

دوست خوبم - محسن فربدنيا

از دور ... نگاهي

جاده و انتظار

سايه هاي منتظر

سياه و سفيد

مسير برگشت

***

از حصار تا بوئين زهرا : با يك كاميون بنز سبز - آقای بابایی – رايگان

آقاي بابايي : مردي كه در راه برگشت از كنار برج هاي خرقان ما را سوار كرد و با كلي تعجب مي گفت شما اينجا چه كار مي كنيد، به زحمت مي خنديد اما مهربان بود

صحبت : از سيب زميني و بار كاميونش براي ميدان ميوه و تره بار، از سيب زميني هاي كه طبيعي رشد مي كنند و آنهايي كه با كود شيميايي عمل مي آيند، از كشمش هايي كه سايه خشك هستند و آنهايي كه با مواد خشك مي شوند، از همسايه هايش در آپارتمان هم صحبت كرد

***

از اينجاي سفر ما در هيچهايك موفق نبوديم، چرا كه هوا تاريك شده بود و كمتر كسي ترمز مي زد. اما با هزينه ي يك سوم با دو ماشين به منزل رسيديم البته اين قضيه به خاطر اين بود كه مسير برگشت را متفاوت از مسير رفت انتخاب كرده بوديم كه تجربه ي ديگري داشته باشيم.

 ***

از بوئين زهرا تا ملارد : با يك پرايد خاكستري – با تخفيف 15.000 تومان

از ملارد تا ميدان كرج : با يك آردي مشكي – با تخفيف 6.000 تومان

هزينه هايي كه نوشته شد صرفا براي اين بود كه با ما مرامي حساب شده است و هزينه هاي واقعي اين مسيرها بيشتر از اين است.

از همه دوستاني كه در اين سفر با ما همراه شدند و براي سفر ارزان، ما را حمايت كردند و مسيري را مهمانشان بوديم، نهايت سپاس و قدرداني را داريم.

براي تماشاي فيلم هاي اين سفر، به زودي به كانال "سفر به ديگر سو " مراجعه كنيد