جلوگیری از کپی کردن مطالب

در جستجوي حيات - قمش مومنان سربطاق چوقابافان - سفرنامه دزفول - قسمت ششم

سفر به دیگر سو

گردشگری.سفرنامه نويسي.عکاسی

رضا عاشوری شنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۸

در جستجوي حيات - قمش مومنان سربطاق چوقابافان - سفرنامه دزفول - قسمت ششم

سفرنامه دزفول - قمش مومنان سربطاق چوقابافان

در جستجوي حيات

قسمت ششم

درب چوبي، مسير پله هايي رو به پايين را نشان مي داد، از سربطاق چوقابافان، به اعماق زمين، پله ها را پايين رفتيم. مردم دزفول این راه دسترسی به کانال حفر شده را «سَربِطاق» (*)می‌گفتند. پايان پله ها شما را به مسيري دالاني در دل زمين مي برد. نورپردازي زيبايي وسوسه ات مي كند مسير را بپيمايي. شما در قمش(**) مومنان هستي.

ورودي قمش مومنان و گفتگو با متولي و احياگر بنا

مردمان دزفول با حفر اين قنات ها، آب رودخانه را از کیلومترها دورتر به محل زندگی، کار و کشاورزی خود کشانده اند. از آنجا که سرزمین دزفول در بستری سِفت و سخت و در ارتفاعی بالاتر از رودخانه ی دز پهنا گرفته است، آب را  بوسیله حفر راهروها، دهلیزها و تال های عمیق به دل شهر و دیارشان کشانده اند.

ماكت ها و مجسمه ها و عناصر نوستالژيك در پله هاي سربطاق

جانمايي ماكت هاي آدمكي در مسير رسيدن به قمش، حال و هواي روزگاري را نشان ميدهد كه مردم در جستجوي آب و نشان حيات، از اين پله ها پايين مي آمدند. رطوبت و خنكاري قمش تمام وجودت را دربرميگيرد. كمي هيجان و گاهي ترس در وجودم بود وقتي از پله ها تنها پايين مي آمدم و به اين فكر مي كردم در دل زمين حفر اين قنات ها چقدر سخت و طاقت فرسا و گاها ترسناك بوده است و اين مردم براي داشتن مايه حياتشان بايد انقدر به مشقت مي افتادند و از كيلومترها آنطرف تر، آب را به اينجا هدايت مي كردند و امروزه در كمترين فاصله و كوتاه ترين زمان، آب در دسترس ماست.

عكس هاي قمش از دوست خوبم محمدابراهيم يوسفي

با آدرس Nature_Explorer_Iran@ مي باشد.

این قنات ها از منحصر به فردترین شبکه زیر زمینی آب در جهان محسوب شده که بخش عمده ای از آب مورد نیاز بخش کشاورزی، آب آشامیدنی و مصرف روزانه مردم دزفول را تامین کرده و در هشت سال جنگ نیز به عنوان پناهگاه و امدادرسانی به مصدومان مورد استفاده قرار می گرفت.

احياگر بنا، آقاي سعيد قليان تمام مراحل خاكبرداري و راه اندازي اين قمش را به تنهايي و با هزينه شخصي و بدون كمك هيچ ارگاني انجام داده و در گفتگو با ايشان متوجه شديم كه توان حفر و مسيريابي بيشتري هم براي اين قمش هست و اين نيازمند توجه مسئولين و هزينه است.

عكاسي در مسير قنات

نورهايي كه در مسير قمش به كار گرفته شده، تونل رنگارنگ و زيبايي را ايجاد كرده و رطوب و خنكاي قنات هم به جذابيتش اضافه كرده و لحظات خاصي را برايتان رقم مي زند.

عكس يادگاري دوستان دزفول گرام در قمش مومنان

(*) "سربطاق" نیز مجرایی به شکل سرداب بود که به‌ صورت مستقیم و با شیب ۴۵ درجه تا محل جریان آب به‌ وسیله پلکانی که گاه دارای ۱۰۰ پله بود پیش می‌رفت. به علت گرمای طاقت‌فرسای تابستان،  قمش و سربطاق‌ها نقش بسیار مهمی در ادامه زندگی و حیات شهر دزفول ایفا کرده‌اند.

(**) قمش (قنات) به معنی کاریز و مجرای آب زیرزمینی است که قدمتی چندهزار ساله در دزفول  داشته و در گذشته برای استفاده از آب رودخانه حفاری شده اند. در خوزستان به ویژه در شهر دزفول به دلیل وجود آب‌های سطحی و جاری بودن رودخانه‌ دز، این فناوری بومی‌سازی و آب رودخانه جایگزین آب‌های زیرزمینی شد.در واقع قمش در اصطلاح قدیم به تونل های آبرسان زیرزمینی گفته می شد که آب رودخانه دز را به تمام نقاط شهر می رساند و قدمت آنها به زمان عیلامیان باستان می رسد.

- رتبه اول بخش وبلاگ جشنواره سفرنگاري دزفول گرام-1397
(سومين جشنواره بلاگر سفر)

- رتبه سوم وبلاگ جشنواره سفرنگاري ماكوگرام در منطقه آزاد ماكو-1397
(بخش مشاركت مردمي)

- رتبه اول نخستين جشنواره باشگاه گردشگري ايرانيان-1393
(بخش خاطره نويسي سفر)

- رتبه اول سومين جشنواره سفرنگاري ناصرخسرو-1393
(بخش سفرنامه مكتوب)

- منتخب وبلاگ جشنواره سفرنامه نويسي بلاگرها در منطقه آزاد قشم-1395
(اولين جشنواره بلاگر سفر)

- منتخب وبلاگ جشنواره سفرنگاري ماكوگرام در منطقه آزاد ماكو-1397
(دومين جشنواره بلاگر سفر)

- منتخب وبلاگ جشنواره سفرنگاري دزفول گرام-1397
(سومين جشنواره بلاگر سفر)

- منتخب وبلاگ جشنواره سفرنگاری اردکان گرام-1400
(چهارمین جشنواره بلاگر سفر)

- عضو انجمن صنفی راهنمایان گردشگری استان البرز
(اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی استان البرز)

- راهنماي ايرانگردي و جهانگردي
(تور ليدر داخلي و بين المللي)
کد وبلاگ